Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc xuất nhập khẩu những lô hàng chỉ từ 1 – 10 khối (CBM) thì giải pháp tối ưu nhất luôn là Đi hàng lẻ (LCL – Less than Container Load). Đại lý gom hàng (Consolidator) sẽ ghép hàng của bạn chung với 5-7 chủ hàng khác vào cùng một container 20 feet hoặc 40 feet để tiết kiệm chi phí.
Nhưng chính sự “Dùng chung nhà” này lại ẩn chứa một cái bẫy tàn khốc, nơi bạn làm đúng luật 100%, hàng hóa của bạn hoàn hảo, nhưng bạn vẫn bị mất trắng lô hàng tiền tỷ chỉ vì… lỗi của người nằm giường bên cạnh!
Tai họa 1: Lây Nhiễm Chéo (Cross-Contamination)
Kịch bản “Bốc mùi”:
Bạn xuất khẩu 5 khối quần áo thời trang cao cấp (hoặc trà, cà phê rang xay) đi Châu Âu. Hàng được đóng gói kỹ lưỡng và đưa vào Kho CFS (Container Freight Station) để chờ ghép cont.
Bạn không hề biết rằng, đại lý gom hàng vì muốn lấp đầy container nên đã nhét lô quần áo của bạn nằm sát cạnh 5 khối… Tỏi, Hóa chất công nghiệp, hoặc Hạt nhựa bốc mùi nồng nặc của một chủ hàng khác.
Sau 30 ngày bị ủ kín mít trên biển dưới nhiệt độ cao, lô quần áo của bạn hút trọn vẹn mùi hôi đó. Hàng đến cảng đích, khách hàng mở ra ngửi thấy mùi tỏi xông lên tận não và lập tức Từ chối nhận hàng (Reject)!
Bạn điên tiết gọi lên Hãng tàu bắt đền. Hãng tàu sẽ lạnh lùng đáp: “Chúng tôi chỉ chở nguyên cái container đó, bên trong nhét gì là việc của đại lý gom hàng (Consolidator)!”. Bạn quay sang đòi đại lý gom hàng, họ cãi: “Hàng lẻ mà, có chỗ trống thì tụi tôi nhét vào thôi, đâu ai cấm chở chung tỏi với quần áo?”.
Tai họa 2: Án Phạt Liên Đới (Cross-Liability) tại Hải quan
Lây mùi vẫn còn nhẹ, rủi ro pháp lý mới là bản án tử hình thực sự!
Kịch bản “Chết chùm”:
Bạn nhập khẩu 3 khối linh kiện điện tử (không dùng Pallet gỗ) từ Trung Quốc về Việt Nam. Hàng hóa đầy đủ chứng từ hợp lệ.
Nhưng xui xẻo thay, một chủ hàng khác đi chung container với bạn lại đóng hàng bằng những tấm Pallet gỗ KHÔNG được hun trùng theo chuẩn ISPM-15.
Khi container cập cảng, Hải quan soi thấy có mọt bò ra từ Pallet gỗ của người kia. Hoặc tệ hơn, Hải quan phát hiện trong hàng của người kia có giấu… ma túy, hàng lậu.
Lập tức, Hải quan ra lệnh: Niêm phong toàn bộ container! Không cho phép mở cửa kho CFS để dỡ bất kỳ kiện hàng nào ra!
Lô hàng hợp pháp của bạn bị giam lỏng hàng tháng trời để phục vụ điều tra. Thậm chí, nếu phát hiện sinh vật gây hại nghiêm trọng, Hải quan sẽ ép Tái xuất toàn bộ container (chở ngược về nước xuất khẩu) hoặc Tiêu hủy tại chỗ. Bạn mất trắng hàng, lỡ hợp đồng, chỉ vì sự ngu dốt hoặc gian lận của một kẻ xa lạ!
Tuyệt chiêu “Phòng Ngự Tử Huyệt” cho Dân Đi Hàng Lẻ
Để không rơi vào cảnh “Quýt làm Cam chịu”, bạn BẮT BUỘC phải thực hiện 2 nguyên tắc thép sau đây khi làm việc với Forwarder/Consolidator:
A. Ký cam kết chất lượng ghép hàng (Co-loading Agreement):
Trước khi giao hàng, hãy yêu cầu Forwarder cam kết bằng văn bản hoặc email: “Tuyệt đối không được ghép lô hàng [May mặc/Thực phẩm] của chúng tôi chung với các mặt hàng có mùi (Odorous cargo), hàng nguy hiểm (DG) hoặc hóa chất. Nếu vi phạm dẫn đến ám mùi, Consolidator phải đền bù 100% giá trị Invoice”. Một Forwarder uy tín sẽ có quy trình phân loại hàng hóa chặt chẽ tại kho CFS để bảo vệ bạn.
B. Đừng quá tin vào Bảo Hiểm thông thường:
Nhiều sếp ỷ y đã mua Bảo hiểm hàng hóa (Cargo Insurance) nên không sợ. Tuy nhiên, rất nhiều hợp đồng bảo hiểm cơ bản (Ví dụ: Điều kiện C) sẽ LOẠI TRỪ rủi ro lây nhiễm chéo (Tainted cargo/Cross-contamination). Hãy yêu cầu nhà môi giới bảo hiểm thêm điều khoản bảo vệ rủi ro lây mùi nếu hàng của bạn nhạy cảm!
Lời kết
Đi hàng lẻ (LCL) giống như việc bạn đi xe buýt công cộng: Rẻ, tiện lợi, nhưng bạn không thể chọn người ngồi cạnh mình. Tuy nhiên, bằng cách ràng buộc trách nhiệm gắt gao với Đại lý gom hàng và nắm rõ rủi ro lây nhiễm, bạn hoàn toàn có thể dựng lên một tấm khiên vững chắc để bảo vệ tài sản của công ty khỏi những tai bay vạ gió từ trên trời rơi xuống!
