Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Đối với dân Xuất Nhập Khẩu, chiếc Seal container (Kẹp chì) được coi là biểu tượng của sự an toàn tuyệt đối. Theo lẽ thường, nếu hàng đến nơi mà Seal bị đứt, Hãng tàu phải đền. Nếu Seal còn nguyên vẹn, hàng hóa bên trong chắc chắn đầy đủ.
Nhưng trên thực tế, có một kịch bản “ma quái” đã khiến vô số doanh nghiệp mất trắng hàng tỷ đồng mà không thể khởi kiện bất kỳ ai!
Vụ án “Phòng kín” tàn nhẫn thường diễn ra như sau:
Sếp xuất khẩu 1.000 thùng giày da sang Mỹ. Tại xưởng ở Việt Nam, đích thân sếp đứng nhìn công nhân đóng đủ 1.000 thùng, đóng cửa rập, bấm cái rắc chiếc Seal của Hãng tàu (ví dụ số Seal: VN123456).
30 ngày sau, container cập cảng Los Angeles. Khách hàng Mỹ ra nhận, kiểm tra số Seal trên cửa khớp 100% với số VN123456 trên Vận đơn gốc, ổ khóa không hề có dấu vết cạy phá. Khách lấy kìm cắt Seal, mở cửa ra… Bên trong chỉ còn đúng 800 thùng! 200 thùng giày đã bốc hơi!
Khách hàng lôi sếp ra chửi vì tội “giao thiếu hàng”. Sếp uất ức lôi Hãng tàu ra bắt đền vì “tao đóng đủ, tại tụi mày chuyên chở làm mất”. Và đây là lúc lưỡi dao pháp lý chém xuống!
“Lá bùa miễn tử” của Hãng tàu: Điều khoản SLAC
Hãng tàu điềm tĩnh lôi tờ Vận đơn (B/L) ra và chỉ vào 4 chữ cái nhỏ xíu được in sẵn trên mọi tờ Bill: SLAC (Shipper’s Load, Stow and Count) – Người gửi hàng tự đóng gói, chất xếp và đếm số lượng.
Kèm theo đó là cụm từ STC (Said To Contain) – Được kê khai là gồm có.
Hãng tàu chốt hạ: “Trên vận đơn ghi rõ ràng: Hàng do anh tự đóng, tự khóa Seal. Chúng tôi nhận nguyên chì, giao nguyên chì. Bên trong có 1.000 thùng hay 1 thùng, chúng tôi không có nghĩa vụ phải biết. Seal còn nguyên nghĩa là chúng tôi đã hoàn thành trách nhiệm, chúng tôi TỪ CHỐI BỒI THƯỜNG!”.
Nỗi tuyệt vọng từ phía Bảo hiểm
Sếp cay đắng quay sang lôi Hợp đồng Bảo hiểm hàng hóa ra đòi tiền. Nhưng chuyên gia giám định đến kiểm tra và phán một câu xanh rờn: “Từ chối bồi thường!”.
Lý do? Rất nhiều hợp đồng bảo hiểm quy định: Chỉ bồi thường cho mất cắp nếu có dấu hiệu cạy phá bạo lực (Forcible entry). Trong khi đó, ổ khóa Seal còn y nguyên, container không thủng lỗ nào. Bảo hiểm sẽ xếp vụ này vào dạng “Hụt lượng bí ẩn” (Mysterious Disappearance) hoặc nghi ngờ chính nội bộ xưởng của sếp đã ăn cắp/giao thiếu hàng trước khi đóng Seal.
Sự thật ma quái: Bọn trộm đã lấy hàng bằng cách nào?
Nếu xưởng của sếp thực sự làm ăn trung thực, vậy 200 thùng giày đi đâu?
Giới tội phạm Logistics có một ngón đòn siêu đẳng: Tháo bản lề cửa (Removing the hinges).
Chiếc Seal thường được bấm vào thanh chốt (cam keeper) ở giữa 2 cánh cửa. Bọn trộm chuyên nghiệp (thường là tài xế xe tải đường dài hoặc băng đảng tại bãi) sẽ bỏ qua cái Seal. Chúng dùng dụng cụ tháo tung các đinh tán và bản lề ở MÉP BÊN NGOÀI cánh cửa.
Cánh cửa bị nhấc bổng ra ngoài, chui vào lấy hàng, sau đó lắp cửa lại, đóng đinh tán giả y như mới. Chiếc Seal ở giữa vẫn nằm im bất động, không hề sứt mẻ!
Cách “phá bùa” SLAC để bảo vệ lô hàng
Đừng phó mặc sinh mạng lô hàng cho 1 cục sắt bấm ở cửa. Hãy tự vệ bằng các tuyệt chiêu sau:
- A. Dùng Seal Cáp chéo (Cable Seal): Ngoài cái Seal chì (Bolt Seal) bắt buộc của hãng tàu, sếp hãy tự mua thêm một sợi dây Seal Cáp (Cable Seal). Luồn sợi cáp này xuyên qua 2 thanh chốt dọc (Locking rods) của cả 2 cánh cửa. Dù bọn trộm có tháo bản lề, chúng cũng không thể mở toang 2 cánh cửa ra được nếu không cắt sợi cáp này!
- B. Quay video & Mời Giám định (Surveyor): Với những lô hàng giá trị cao (linh kiện điện tử, đồng), hãy bỏ tiền thuê một đơn vị Giám định độc lập (như SGS, Vinacontrol) đến đứng đếm hàng và quay video toàn bộ quá trình bốc xếp, bấm seal. Đây là bằng chứng thép trước tòa và với bên Bảo hiểm.
- C. Đàm phán Điều khoản Bảo hiểm: Khi mua bảo hiểm, hãy yêu cầu Broker thêm điều khoản “Shortage from Intact Container” (Bồi thường hụt lượng từ container nguyên Seal). Có thể phí sẽ cao hơn một chút, nhưng nó cứu bạn khỏi sự phủi tay vô tình của pháp luật.
Lời kết
Trong vận tải biển, luật chơi luôn được thiết kế để bảo vệ Hãng tàu. Đừng bao giờ tin rằng “Nguyên Seal là An Toàn”. Hãy trang bị thêm cho mình những lớp giáp bảo vệ vật lý và pháp lý trước khi đưa lô hàng tiền tỷ của bạn hòa mình vào đại dương đầy cạm bẫy!
