Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Trong giới làm ăn Xuất Nhập Khẩu, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), có một “dịch vụ ngầm” cực kỳ phổ biến nhưng lại mang rủi ro pháp lý khủng khiếp: Cho mượn tư cách pháp nhân (Cho mượn tên công ty và Chữ ký số – Token) để mở tờ khai Hải quan.
Rất nhiều Giám đốc nghĩ rằng việc này chỉ đơn giản là “ký nháy một cái”, giúp đỡ anh em bạn bè hoặc kiếm thêm vài triệu đồng tiền cà phê. Nhưng sự thật, đây là hành vi bán rẻ sinh mạng chính trị và tự đẩy mình vào vòng lao lý!
Kịch bản “Ngồi mát ăn đạn” thường diễn ra như sau:
Một người bạn làm ăn (hoặc một tay Forwarder quen biết) đến gặp sếp và than vãn: “Công ty em đang bị nợ thuế nên bị khóa mã số hải quan. Em có lô hàng linh kiện đèn LED sắp về. Anh cho em mượn tên công ty anh đứng ra nhập lô này nhé, thủ tục em lo hết, em gửi anh 5 triệu đồng tiền bồi dưỡng”.
Sếp thấy lô hàng “đèn LED” cũng hiền lành, lại có 5 triệu đút túi chả tốn giọt mồ hôi nào. Sếp vui vẻ cắm USB Token vào máy tính, ký điện tử rẹt rẹt lên tờ khai hải quan.
Và rồi, tai họa ập đến: Tờ khai rớt vào Luồng Đỏ. Đội kiểm soát Hải quan cắt seal container kiểm tra thực tế. Bên trong vỏ bọc vài thùng đèn LED là hàng tấn Rác thải điện tử, điện thoại cũ, hoặc thậm chí là vảy tê tê, ngà voi (hàng cấm tuyệt đối)!
Lưỡi dao pháp lý: Hải quan nắm kẻ “Có tóc”
Khi hàng cấm bị phát hiện, người bạn kia lập tức tắt điện thoại, xóa dấu vết và bốc hơi khỏi thế giới. Cơ quan Hải quan và Cảnh sát Kinh tế sẽ tìm đến ai?
Đúng vậy, họ tìm đến Người đứng tên trên Tờ khai Hải quan (Importer of Record) – chính là công ty của sếp!
Theo luật pháp Việt Nam, bất kể bạn giải thích “Tôi chỉ cho mượn tên, hàng này không phải của tôi”, cơ quan điều tra vẫn căn cứ vào chữ ký số (Token) pháp lý. Bạn đã tự nguyện dùng pháp nhân của mình để khai báo khống, tiếp tay cho hành vi buôn lậu. Tùy theo giá trị lô hàng, Giám đốc công ty hoàn toàn có thể đối mặt với án phạt tù hình sự từ 1 đến 15 năm, kèm theo việc tịch thu toàn bộ tài sản doanh nghiệp.
Di chứng “Bản án tử” cho Doanh nghiệp
Ngay cả khi lô hàng đó không phải là hàng cấm, mà chỉ là hàng khai gian trị giá để trốn thuế, và sếp may mắn dùng tiền đền bù để thoát án tù, thì di chứng để lại vẫn là một bản án tử:
- Vào sổ đen của Hải quan: Uy tín của công ty (Hồ sơ tín nhiệm doanh nghiệp) bị đánh tụt xuống mức rủi ro cao nhất. Từ đó về sau, 100% lô hàng xuất nhập khẩu của công ty bạn sẽ tự động bị phân vào Luồng Đỏ, bị bới móc kiểm tra thực tế từng kiện hàng. Chi phí lưu kho, lưu bãi sẽ ăn mòn toàn bộ lợi nhuận.
- Khóa mã số thuế: Cơ quan thuế sẽ phong tỏa hóa đơn và đóng băng mã số thuế của công ty để phục vụ điều tra. Mọi hoạt động kinh doanh tê liệt.
Lối thoát quang minh chính đại: Ủy thác Nhập khẩu
Nếu bạn thực sự muốn làm dịch vụ đứng tên nhập khẩu cho người khác một cách hợp pháp và an toàn, HÃY DỪNG NGAY việc “cho mượn Token lén lút”. Hãy chuyển sang hình thức Ký Hợp đồng Ủy thác Nhập khẩu.
3 nguyên tắc thép khi làm Ủy thác:
- Ký hợp đồng pháp lý rõ ràng: Giữa công ty bạn (Bên nhận ủy thác) và người bạn kia (Bên ủy thác) phải có hợp đồng quy định rõ: Người ủy thác chịu trách nhiệm 100% về tính hợp pháp và chất lượng hàng hóa bên trong container.
- Kiểm soát dòng tiền: Toàn bộ tiền thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài PHẢI đi qua tài khoản công ty của bạn. Tuyệt đối không để tình trạng “Nó tự chuyển tiền, mình chỉ ký tờ khai”.
- Kiểm tra thực tế hàng hóa: Trước khi mở tờ khai, hãy sử dụng quyền “Xem trước hàng hóa” tại cảng. Tự tay cử người xuống cắt seal kiểm tra xem bên trong có đúng là đèn LED hay không rồi mới được cắm USB Token để ký truyền tờ khai!
Lời kết
Cái giá của việc cho mượn pháp nhân không bao giờ dừng lại ở con số 5 hay 10 triệu đồng. Nó là một canh bạc đẫm máu mà ở đó, bạn đem cả cơ nghiệp và sự tự do của mình ra để thế chấp cho sự lương thiện của người khác. Hãy bảo vệ chiếc USB Token (Chữ ký số) của công ty như bảo vệ chính con ngươi của mắt mình!
