Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Có một “lời nguyền” mang tên Trả rỗng khác bãi mà bất kỳ ai làm Sales Logistics hay Điều độ xe (Dispatcher) cũng từng phải nếm mật nằm gai. Kịch bản thường diễn ra vào phút 89 như sau:
Bạn chốt cước xe đầu kéo chở 1 container hàng nhập từ cảng Cát Lái về kho khách hàng ở Quận 9 là 2 triệu đồng. Khách đinh ninh: “Lấy hàng Cát Lái thì rút ruột xong trả vỏ rỗng về lại Cát Lái, quãng đường ngắn tí”.
Nhưng hỡi ôi, khi cầm tờ Lệnh giao hàng (D/O) trên tay, Hãng tàu đóng một cái mộc đỏ chót: “CHỈ ĐỊNH TRẢ RỖNG TẠI ICD TRANSIMEX HOẶC DEPOT SUỐI TIÊN”.
Tài xế nhăn nhó báo về: “Em ơi, kẹt xe lắm, bãi trả rỗng xa hơn dự kiến, nhà xe thu thêm 500.000đ tiền phí rớt vỏ (Drop-off) nha!”.
Bạn rụt rè báo khách hàng nộp thêm tiền. Khách hàng gầm lên: “Cước xe tao chốt từ đầu rồi! Hãng tàu bắt trả đâu kệ nó, sao tụi mày thu thêm tiền tao? Tụi mày cấu kết với nhà xe để moi tiền tao à?”. Và thế là Sales lại ngậm đắng nuốt cay móc túi ra đền.
Làm sao để thoát khỏi cảnh “tình ngay lý gian” này? Hãy cùng bóc tách bản chất của Phí Drop-off.
Phí Drop-off (Trả rỗng khác bãi) bản chất là gì?
Nhiều khách hàng nhầm tưởng “Phí Drop-off” là khoản tiền nộp cho Hãng tàu. Thực ra không phải! Đây là khoản phụ phí vận tải nội địa do Nhà Xe (Công ty vận tải) thu thêm.
Lý do nhà xe thu khoản này rất chính đáng:
- Quãng đường xa hơn: Thay vì chạy 10km về lại cảng đích, xe phải đánh vòng thêm 20-30km đi tỉnh khác để trả rỗng. Tốn thêm tiền dầu, tiền cầu đường (trạm thu phí).
- Kẹt xe và chờ đợi: Các bãi ICD hay Depot vùng ven thường có đường vào nhỏ hẹp, xe phải xếp hàng dài chờ hạ rỗng, làm tài xế mất thêm thời gian, dễ bị “bể tài” cuốc sau.
Do đó, nhà xe gọi khoản này là Phí rớt vỏ hay Phí trả rỗng khác bãi.
Tại sao Hãng tàu lại “ba nắng bảy mưa” đổi bãi trả rỗng?
Khách hàng hay chửi: “Hãng tàu có rảnh rỗi sinh nông nổi không mà lấy Cát Lái bắt trả Đồng Nai?”. Thực ra, Hãng tàu là những bộ óc tính toán siêu việt, họ làm vậy vì 2 lý do:
a. Điều tiết vỏ rỗng (Empty Repositioning)
Khu vực Cát Lái chủ yếu là hàng nhập, vỏ rỗng dồn về đây rất nhiều. Trong khi đó, các khu công nghiệp ở Bình Dương, Đồng Nai lại có nhu cầu xuất khẩu (đóng hàng đồ gỗ, may mặc) rất lớn và đang khát vỏ container rỗng.
Thay vì Hãng tàu phải tự bỏ tiền thuê xe chở vỏ rỗng từ Cát Lái ngược lên Bình Dương, họ “ép” luôn chủ hàng nhập khẩu: “Anh rút hàng xong thì vứt luôn cái vỏ lên bãi ở Bình Dương cho tôi, để mai tôi giao cho thằng xuất khẩu đóng hàng”. Một mũi tên trúng hai đích, Hãng tàu tiết kiệm được hàng triệu đô la chi phí luân chuyển vỏ!
b. Cảng kẹt, bãi Full
Vào mùa cao điểm, bãi container rỗng (Empty Depot) tại Cát Lái bị quá tải. Cảng thông báo không nhận thêm vỏ rỗng. Bắt buộc Hãng tàu phải chuyển hướng (divert) yêu cầu tài xế mang vỏ đi các bãi vệ tinh xung quanh để hạ.
Nỗi đau “Đổi bãi đột xuất” (Phút 90+1)
Có những trường hợp oái oăm hơn: Trên D/O ghi rõ cho trả rỗng tại Cát Lái. Nhưng khi tài xế chạy tới cổng cảng, nhân viên cảng xua tay: “Bãi Cát Lái full rồi anh ơi, Hãng tàu vừa đánh điện yêu cầu mang qua ICD Phúc Long hạ nhé!”.
Đây là sự kiện “Bất khả kháng” (Force Majeure) từ phía Hãng tàu. Lúc này tài xế phải ôm vô lăng quay xe sang bãi mới, và chắc chắn phụ phí Drop-off sẽ phát sinh.
Bí Kíp 3 Bước “Giải Oan & Bảo Vệ Túi Tiền” Cho Sales
Đừng để báo giá xong rồi phải đi xin lỗi. Hãy áp dụng ngay quy trình “rào trước đón sau” này:
Bước 1: “Câu thần chú” BẮT BUỘC trong Báo giá Cước xe
Bên dưới bảng giá cước Inland Trucking, luôn luôn phải có dòng Note (In đậm, màu đỏ):
“Giá cước xe trên áp dụng cho tuyến lấy hàng và trả rỗng tại cùng một khu vực (Ví dụ: Lấy Cát Lái – Trả Cát Lái). Trong trường hợp Hãng tàu chỉ định trả rỗng tại bãi khác (ICD/Depot), phụ phí phát sinh từ 300.000đ – 1.000.000đ/cont (tùy cự ly) sẽ được tính thêm vào bill thực tế.”
Bước 2: Soi kỹ D/O ngay khi đổi lệnh
Nhân viên chứng từ (Docs/Ops) khi đi đổi Lệnh D/O xong, việc đầu tiên là phải căng mắt ra nhìn ô “Nơi trả rỗng” (Empty Return Depot). Nếu thấy khác biệt, báo ngay cho Sales để Sales gọi điện thông báo cho khách hàng chuẩn bị tinh thần.
Bước 3: Chụp hình “Lệnh điều động” nếu bị đổi bãi đột xuất
Nếu tài xế ra tới nơi mới bị bãi từ chối, yêu cầu tài xế xin giấy xác nhận hoặc chụp màn hình thông báo “Chuyển bãi” trên hệ thống e-Port. Dùng bằng chứng này gửi cho khách hàng để chứng minh: “Dạ chị ơi, Cảng họ đuổi xe em đi, Hãng tàu bắt qua bãi khác chứ không phải xe em tự ý đi lòng vòng moi tiền đâu ạ”.
Kết luận
Phí Drop-off (Trả rỗng khác bãi) là một “đặc sản” cực kỳ khó chịu của ngành vận tải container. Tuy nhiên, nếu bạn hiểu rõ luật chơi của Hãng tàu và minh bạch thông tin với khách hàng ngay từ đầu, bạn sẽ biến rủi ro này thành cơ hội chứng minh sự chuyên nghiệp và tận tâm của một người làm Logistics thực thụ.
