Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Trong ngành Xuất Nhập Khẩu, có một kịch bản “đẫm máu” thường xuyên xảy ra giữa Shipper (Chủ hàng) và Forwarder:
Nhà máy của bạn đang cạn kiệt nguyên liệu. Bạn cần gấp 1 container linh kiện từ Thượng Hải (Trung Quốc) về Cát Lái (Việt Nam) để duy trì dây chuyền sản xuất.
Sales Forwarder vỗ ngực cam kết: “Anh cứ giao em book tuyến này, tàu nhà em chạy thẳng (Direct), Transit time đúng 6 ngày là tới Cát Lái, kịch kim là 7 ngày!”.
Bạn an tâm chốt đơn. Nhưng 7 ngày trôi qua, hàng vẫn bóng chim tăm cá. Bạn réo gọi, Sales ấp úng: “Dạ anh ơi, tàu bị kẹt ở cảng trung chuyển Hong Kong, bị rớt lại chờ chuyến sau, chắc phải 15 ngày nữa mới tới ạ”.
Hậu quả? Dây chuyền sản xuất ngừng hoạt động. Hàng trăm công nhân ngồi chơi xơi nước. Công ty bạn bị đối tác phạt vi phạm hợp đồng hàng chục ngàn đô la. Bạn quay sang chửi Sales: “Mày lừa tao! Biết đi chuyển tải 20 ngày tao đã cho đi máy bay (Air) từ đầu rồi!”.
Tại sao lại có cú lừa ngoạn mục này? Hãy cùng bóc tách bản chất của Transit Time và Tàu chuyển tải.
Phân biệt Tàu Chạy Thẳng (Direct) và Tàu Chuyển Tải (Transshipment)
Đây là nguyên tắc vỡ lòng mà bất kỳ ai book cước biển cũng phải nằm lòng:
| Tiêu chí | Tàu Chạy Thẳng (Direct Service) | Tàu Chuyển Tải (Transshipment/T-S) |
|---|---|---|
| Hành trình | Chạy một mạch từ Cảng Đi đến Cảng Đích. Không dỡ hàng giữa đường. | Chạy đến Cảng Trung Chuyển (Transit Port) -> Dỡ hàng xuống bãi -> Chờ bốc lên một con tàu khác -> Đi tiếp đến Cảng Đích. |
| Thời gian (Transit Time) | Rất Nhanh (Ví dụ: 6 – 7 ngày). | Rất Lâu (Ví dụ: 15 – 20 ngày, thậm chí 30 ngày nếu kẹt cảng). |
| Giá Cước | Thường Cao Hơn. | Thường Rẻ Hơn. |
| Rủi ro Rớt Tàu (Rollover) | Thấp. | Rất Cao (Dễ bị bỏ lại tại cảng trung chuyển). |
Bóc trần mánh khóe “Treo đầu dê, bán thịt chó”
Tại sao Forwarder lại giấu bạn thông tin này? Câu trả lời nằm ở Lợi Nhuận.
- Cước tàu Direct từ Thượng Hải về Cát Lái giá gốc là 500 USD.
- Cước tàu Transshipment (qua Hong Kong) giá gốc chỉ có 200 USD.
Nhiều bạn Sales “khôn lỏi” muốn ăn cước dày nên chào giá cho bạn là 450 USD kèm lời hứa “Tàu chạy thẳng 7 ngày tới”. Nhưng thực tế, họ lén book tàu Transshipment (200 USD) để đút túi khoản chênh lệch 250 USD.
Họ đánh cược rằng: Nếu may mắn, tàu trung chuyển nối chuyến suôn sẻ thì 10 ngày hàng tới, khách cằn nhằn xíu rồi thôi. Nhưng nếu xui xẻo, tàu bị kẹt ở Hong Kong (như giai đoạn tắc nghẽn chuỗi cung ứng) và bị rớt tàu (Rollover), thời gian kéo dài cả tháng, lúc đó Sales chỉ biết xin lỗi, còn doanh nghiệp của bạn thì gánh trọn hậu quả.
Chữ “E” Định Mệnh: ETA và ETD không phải là lời thề!
Nhiều khách hàng đinh ninh ngày giờ trên Booking Note là chính xác 100%. Xin thưa, trong ngành Hàng hải, mọi thứ đều bắt đầu bằng chữ “E” (Estimated – Dự kiến):
- ETD (Estimated Time of Departure): Ngày tàu chạy dự kiến.
- ETA (Estimated Time of Arrival): Ngày tàu đến dự kiến.
Con tàu đi trên biển phụ thuộc vào thời tiết, bão áp thấp, tình trạng đình công tại cảng, hoặc tàu bị hư hỏng cẩu quay. Hãng tàu không bao giờ bồi thường cho bạn nếu tàu đến trễ. Vì vậy, đừng bao giờ lập kế hoạch sản xuất ép sát nút theo đúng ngày ETA của hãng tàu.
Bí Kíp Sinh Tồn Dành Cho Chủ Hàng (Shipper/Consignee)
Để không trở thành nạn nhân của những lời hứa hão, hãy trang bị ngay 3 vũ khí sau trên bàn đàm phán:
Tuyệt chiêu 1: Bắt buộc cung cấp “Routing” rõ ràng
Khi nhận báo giá, đừng chỉ nhìn vào số tiền. Hãy hỏi vặn lại Sales: “Tuyến này là Direct hay Transshipment? Nếu Direct, đi bằng Hãng tàu nào? Nếu Transshipment, trung chuyển qua cảng nào, Transit time tổng cộng là bao nhiêu ngày?”. Bắt Sales xác nhận bằng Email, không nói miệng.
Tuyệt chiêu 2: Tự kiểm tra lịch tàu (Tracking)
Khi có số Booking hoặc số Vận đơn (Bill of Lading), hãy lên trực tiếp website của Hãng tàu (như Maersk, CMA CGM, COSCO…) để tra cứu. Lịch trình sẽ hiện rõ mồn một là tàu có ghé cảng trung chuyển nào hay không.
Tuyệt chiêu 3: Phân loại mức độ ưu tiên của hàng hóa
Nếu lô hàng liên quan đến sinh mệnh nhà máy, đừng tiếc tiền! Hãy book tàu Direct, hoặc an toàn nhất là chuyển sang đi máy bay (Air Freight). Chi phí đi Air có thể đắt hơn vài ngàn đô, nhưng nó còn rẻ chán so với việc đền bù hợp đồng vi phạm hàng chục ngàn đô la vì nhà máy ngưng trệ.
5. Lời kết
Làm Logistics là quản trị sự kỳ vọng. Các bạn Sales Forwarder hãy tư vấn bằng cái tâm, có sao nói vậy, rủi ro đến đâu báo trước đến đó. Khách hàng thà chịu giá cao để đi tàu Direct, còn hơn là ôm cục tức vì bị lừa dối. Còn các chủ doanh nghiệp, hãy luôn có phương án B (Buffer time) cho mọi lịch trình vận tải để tự cứu lấy mình trước khi mọi chuyện vượt tầm kiểm soát.
