Thanh toán T/T Là Gì? Cảnh Báo Chiêu Trò “Hacker Đổi Số Tài Khoản” & Cách Phòng Tránh Mất Tiền Oan

Chào các bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Trong kinh doanh quốc tế, có 3 phương thức thanh toán chủ đạo:

1. L/C (Thư tín dụng): An toàn nhất nhưng phí cao, thủ tục rườm rà.
2. Nhờ thu (D/P, D/A): Nhờ ngân hàng thu hộ, an toàn trung bình.
3. T/T (Điện chuyển tiền): Nhanh gọn lẹ nhất, phí rẻ nhất, nhưng rủi ro lừa đảo cao nhất.

Hôm nay, chúng ta sẽ mổ xẻ phương thức T/T – “con dao hai lưỡi” mà dân buôn bán quốc tế dùng hàng ngày.

Thanh toán T/T (Telegraphic Transfer) là gì?

T/T (thường gọi là Chuyển khoản ngân hàng/Wire Transfer) là việc người mua ra ngân hàng làm lệnh chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản của người bán.

Nó giống hệt như việc bạn dùng Internet Banking chuyển tiền cho người khác ở trong nước, chỉ khác là nó đi qua hệ thống SWIFT quốc tế.

Quy trình T/T chuẩn trong xuất nhập khẩu:

Thông thường, hai bên sẽ không chuyển 1 cục tiền ngay, mà chia làm 2 đợt (ví dụ tỷ lệ 30/70):

• Đợt 1 (T/T in Advance – Đặt cọc): Ngay sau khi ký Hợp đồng ngoại thương, người mua chuyển cọc 30% để người bán có tiền sản xuất.
• Đợt 2 (T/T Balance – Thanh toán nốt): Sau khi người bán giao hàng lên tàu và gửi bản scan bộ chứng từ (Bill, Invoice…), người mua chuyển nốt 70% còn lại. Nhận đủ tiền, người bán mới gửi bộ chứng từ gốc (hoặc Telex Release) để người mua lấy hàng.

Tại sao Hacker lại thích tấn công T/T? (Vấn nạn BEC)

Vì quy trình T/T quá đơn giản (chỉ dựa vào niềm tin và thông tin trên Invoice), Hacker đã sáng tạo ra chiêu trò BEC (Business Email Compromise) – Giả mạo email doanh nghiệp.

Kịch bản lừa đảo kinh điển:

1. Hacker xâm nhập vào email của Người bán (Seller) hoặc Người mua (Buyer) và âm thầm theo dõi (nằm vùng) hàng tháng trời.
2. Đến ngày Seller chuẩn bị gửi Commercial Invoice đòi tiền đợt 2 (70%), Hacker chặn email đó lại.
3. Hacker dùng một email giả mạo (nhìn y hệt email thật, ví dụ: [email protected] thành [email protected]) để gửi Invoice cho bạn.
4. Nội dung email: “Xin lỗi, tài khoản ngân hàng cũ của chúng tôi đang bị kiểm toán/bảo trì. Lô hàng này vui lòng chuyển tiền vào tài khoản mới của Giám đốc/Công ty con tại nước thứ 3…”.
5. Bạn tin tưởng chuyển tiền đi. 3 ngày sau Seller thật hỏi: “Sao chưa thấy tiền?”. Lúc đó bạn mới biết mình đã chuyển cho Hacker.

Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị lừa đảo T/T

Hãy cảnh giác cao độ nếu thấy các dấu hiệu sau:

• Thay đổi số tài khoản đột ngột: Bất kỳ yêu cầu thay đổi tài khoản ngân hàng nào qua email đều đáng ngờ 99%.
• Tài khoản thụ hưởng lạ: Tên công ty hưởng (Beneficiary Name) không trùng với tên người bán trên Hợp đồng. (Ví dụ: Mua của Công ty A, nhưng bảo chuyển tiền cho Cá nhân B).
• Thúc giục: Email luôn hối thúc chuyển tiền gấp để hưởng chiết khấu hoặc để kịp tàu.
• Địa chỉ email lạ: Kiểm tra kỹ từng ký tự. Hacker thường đổi chữ i thành l, o thành 0, hoặc dùng tên miền miễn phí.

“Quy tắc 3 bước” để bảo vệ túi tiền doanh nghiệp

Đừng bao giờ chuyển tiền T/T nếu chưa làm 3 bước này:

Bước 1: Xác thực đa kênh (Call to Verify)

Nếu nhận được email đổi số tài khoản, TUYỆT ĐỐI KHÔNG TRẢ LỜI EMAIL ĐÓ.

Hãy bốc điện thoại gọi ngay (Video call càng tốt) cho người liên hệ bên phía đối tác để xác nhận: “Có phải mày vừa đổi số tài khoản không?”.

Bước 2: Soi kỹ hợp đồng

Quy định ngay trong Hợp đồng ban đầu: “Mọi thay đổi về tài khoản ngân hàng phải được thông báo bằng văn bản chính thức có chữ ký và con dấu đỏ, gửi qua đường chuyển phát nhanh (Courier), không chấp nhận qua Email.”

Bước 3: Chuyển thử (Test Transfer)

Với các giao dịch lớn, hãy đề nghị chuyển trước một khoản nhỏ (ví dụ 10 USD) vào tài khoản mới. Sau khi bên kia xác nhận đã nhận được tiền nổi trong tài khoản, lúc đó mới chuyển số tiền lớn còn lại.

So sánh T/T và L/C: Khi nào dùng cái nào?

Kết luận

Thanh toán T/T nhanh và tiện, nhưng nó đòi hỏi sự tỉnh táo. Trong thời đại số, “Email của đối tác” chưa chắc đã do đối tác gửi. Hãy luôn nghi ngờ và xác thực lại bằng điện thoại trước khi nhấn lệnh chuyển tiền (Approve) trên E-banking.

📚 Bài viết liên quan nên đọc:

• Quy trình thanh toán L/C an toàn tuyệt đối cho người mới.
• Phân biệt Proforma Invoice và Commercial Invoice trong thanh toán.