Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Có một câu chuyện “đẫm nước mắt” mà dân làm Logistics ai cũng từng trải qua:
Sales báo giá cước xe kéo container từ Cát Lái về kho khách hàng ở Bình Dương là 3 triệu đồng. Sáng đầu kéo lấy hàng xong, 1 giờ chiều có mặt tại kho. Nhưng hỡi ôi, kho đang bận xuất hàng khác, hoặc công nhân đi nhậu chưa về, hoặc xui hơn là… cúp điện.
Tài xế vạ vật nằm ngủ trên cabin đến 10 giờ đêm mới rút xong hàng.
Hôm sau, nhà xe gửi bill thanh toán: Cước xe: 3.000.000đ + Phí lưu ca qua đêm: 1.500.000đ. Tổng: 4.500.000đ.
Khách hàng nhảy dựng lên: “Ủa, cước 3 triệu tao trả rồi, lưu ca là cái quái gì tao không biết, tao không trả!”. Thế là anh em Sales và Ops lại è cổ ra đền tiền túi cho nhà xe. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu luật chơi của giới vận tải nội địa để không bao giờ bị mất tiền oan nữa.
1. Phí Lưu Ca Xe (Trucking Waiting Fee) là cái quái gì?
Hiểu một cách dân dã: Phí lưu ca xe là tiền bồi thường cho thời gian tài xế và chiếc xe tải/xe đầu kéo phải “nằm chờ há mõm” tại kho của bạn thay vì được chạy đi chở cuốc hàng khác kiếm tiền.
- Tại sao nhà xe phải thu? Chiếc đầu kéo là cần câu cơm. Mỗi ngày nhà xe tính toán nó phải chạy được 2-3 cuốc. Nếu xe lên kho bạn mà bị “giam lỏng” từ trưa đến tối mịt mới rút xong hàng, nhà xe bị bể tài, rớt cuốc tiếp theo. Tài xế cũng mệt mỏi vì phải thức đêm. Khoản tiền này để đền bù tổn thất đó.
- Thời gian miễn phí (Free time) thường là bao lâu? Tùy nhà xe, nhưng luật bất thành văn ở các khu công nghiệp thường cho phép chờ rút hàng từ 2 đến 4 tiếng (tính từ lúc xe báo có mặt tại kho). Vượt qua giờ này là bắt đầu tính tiền lưu ca.
2. Phân biệt cực kỳ quan trọng: LƯU CA XE vs DEM/DET
Đây là chỗ mà 90% khách hàng (chủ hàng) bị nhầm lẫn và cãi cùn với Forwarder:
| Tiêu chí | Phí Lưu Ca Xe (Trucking Waiting Fee) | Phí Lưu Bãi/Lưu Cont (Dem/Det) |
|---|---|---|
| Trả tiền cho ai? | Nhà xe (Công ty vận tải). | Hãng tàu (Shipping Line). |
| Tài sản bị giam | Chiếc xe đầu kéo & Thời gian của tài xế. | Cái vỏ container bằng sắt. |
| Bản chất | Xe nằm chờ tại kho quá số giờ quy định. | Giữ vỏ cont lâu quá không trả về bãi. |
👉 Khách hàng hay gắt: “Hãng tàu cho tao lưu cont (Detention) 7 ngày cơ mà, xe mới đậu 1 ngày sao mày thu tiền tao?”.
Lúc này hãy cứng rắn đáp lại: “Dạ, Hãng tàu cho anh giữ cái thùng sắt 7 ngày không tính tiền, nhưng nhà xe người ta không thể đậu cái xe đầu kéo ở kho anh 7 ngày để nhịn đói được ạ!”.
3. Phí Rớt Chuyến (Hủy cuốc ngang hông)
Còn một nỗi đau nữa mang tên Rớt chuyến (Cancellation Fee) hoặc Xe chạy không (Dead freight).
- Kịch bản: Khách báo 8h sáng mai cho xe xuống nhà máy ở Long An đóng hàng xuất. 5h sáng tài xế lóc cóc đánh xe từ bãi xuống tới nơi. Đến 9h sáng, quản lý xưởng bước ra gãi đầu: “Em ơi, hàng bị lỗi QC chưa đóng gói xong, thôi xe đi về đi, mai xuống lại”.
- Hậu quả: Xe chạy mấy chục cây số tiền dầu, cầu đường, công tài xế… ai chịu? Chắc chắn nhà xe sẽ thu phí rớt chuyến (thường bằng 50% – 70% cước chạy chính thức).
4. Bảng giá “Phạt” bến bãi (Tham khảo)
Mỗi nhà xe có một bảng giá riêng, nhưng mặt bằng chung tại khu vực phía Nam (HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An) thường như sau:
- Lưu ca nửa ngày (quá 4 tiếng): 300.000đ – 500.000đ.
- Lưu ca qua đêm (xe phải ngủ lại kho đến sáng hôm sau): 1.000.000đ – 1.500.000đ/đêm (Lễ tết có thể nhân đôi).
- Phí rớt chuyến: Tính theo km chạy khống, trung bình từ 1.000.000đ – 2.000.000đ tùy khoảng cách.
5. Bí kíp 3 Bước “Né Phạt” dành cho Sales & Ops
Để không sứt mẻ tình cảm với khách hàng và không phải móc bóp đền tiền, hãy làm ngay 3 việc sau:
Bước 1: Báo giá phải “Thòng” điều khoản
Tuyệt đối không bao giờ gửi bảng báo giá cước xe tải trần trụi. Bắt buộc phải có dòng Note to đùng bên dưới:
“Giá cước xe trên áp dụng cho thời gian lên/xuống hàng tối đa 4 tiếng. Phí lưu ca nửa ngày: 500k, qua đêm: 1.500k. Phí rớt chuyến tính 50% cước”. Khách đồng ý thì mới cho xe chạy.
Bước 2: Phối hợp nhịp nhàng với Thủ Kho
Nhân viên Ops hiện trường trước khi điều xe phải gọi điện xác nhận chéo với người phụ trách kho của khách hàng: “Anh ơi, kho mình nay có trống chỗ đậu xe không? Có sẵn lính bốc xếp chưa? Xe em 2h chiều tới nhé, anh dọn kho sẵn giúp em”.
Bước 3: Chốt giờ “Tử hình”
Khi xe tới cổng kho, dặn tài xế nhắn tin báo giờ ngay. Nếu chờ quá 2 tiếng mà kho chưa rớ tay vào làm, Ops phải gọi điện réo ngay cho người có thẩm quyền của khách hàng: “Chị ơi kho đang bận, chị hối mấy anh bốc xếp ra làm đi không chiều nay dính lưu ca mất 1 triệu rưỡi đó chị!”. Đụng tới tiền là ai cũng làm nhanh nhẹn lắm.
6. Lời kết
Làm nghề vận tải, xe lăn bánh thì tiền mới chạy. Phí lưu ca, rớt chuyến không phải là nhà xe muốn làm khó, mà là quy luật sinh tồn. Các bạn Forwarder cứ rõ ràng luật chơi ngay từ đầu, “mất lòng trước, được lòng sau”, thì sẽ chẳng bao giờ phải đau đầu giải quyết những vụ cãi cọ vì vài trăm ngàn bạc lẻ.
