Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Trong ngành Logistics, có một niềm tin mù quáng và nguy hiểm bậc nhất của các chủ hàng: “Tôi đã bỏ tiền mua Bảo hiểm hàng hóa rồi, hàng có rơi xuống biển hay nát bét thì Bảo hiểm đền 100%, việc gì phải lo!”.
Nhưng sự thật là, tờ Giấy chứng nhận bảo hiểm của bạn có thể biến thành tờ giấy lộn chỉ vì một quyết định tiết kiệm vài triệu đồng tại xưởng sản xuất.
Kịch bản đẫm nước mắt thường diễn ra như sau:
Giám đốc một xưởng cơ khí xuất khẩu một dàn máy phay CNC trị giá 10 tỷ đồng sang Châu Âu. Để tiết kiệm chi phí, thay vì thuê đội chằng buộc (Lashing) chuyên nghiệp, giám đốc gọi mấy anh công nhân xưởng lấy vài thanh gỗ mỏng chèn quanh đế máy, dùng mớ dây dù và dây kẽm cột tạm bợ vào thành container.
Tàu ra đến giữa Ấn Độ Dương thì gặp bão lớn. Tàu lắc nghiêng 30 độ. Dây chằng đứt phựt! Cỗ máy 10 tỷ đồng tuột xích, va đập ầm ầm vào vách thép của container như một cục đá trong máy giặt.
Hàng cập cảng Rotterdam (Hà Lan), mở cửa container ra, cỗ máy đã nát bét thành đống sắt vụn. Giám đốc điềm tĩnh gọi Công ty Bảo hiểm đến đền bù.
Và đây là Cú tát trời giáng: Chuyên gia giám định (Surveyor) của hãng Bảo hiểm chụp ảnh hiện trường, lập biên bản và gửi thông báo lạnh lùng: “TỪ CHỐI BỒI THƯỜNG!”.
Lý do? Lô hàng bị hư hỏng do Người được bảo hiểm đóng gói và chằng buộc sai quy cách (Improper Stowage & Lashing).
Bản chất “Lật mặt” của Điều khoản Loại trừ Bảo hiểm
Đừng vội chửi Công ty Bảo hiểm lừa đảo. Hãy lật tờ Hợp đồng bảo hiểm ra (áp dụng theo Bộ điều khoản chuẩn quốc tế Institute Cargo Clauses – ICC) . Nó ghi rành rành ở mục Các rủi ro bị loại trừ (Exclusions):
“Bảo hiểm sẽ không chịu trách nhiệm đối với những tổn thất, hư hỏng hoặc chi phí gây ra bởi việc đóng gói, chuẩn bị hàng hóa không đầy đủ hoặc không thích hợp… (bao gồm cả việc xếp hàng và chằng buộc trong container).”
Bảo hiểm sinh ra để đền bù cho những “Rủi ro ngẫu nhiên” (Thiên tai, tàu đâm va, cháy nổ), chứ họ TUYỆT ĐỐI KHÔNG đền bù cho sự “Bất cẩn và cẩu thả” của chính người gửi hàng.
Đại dương tàn khốc hơn bạn nghĩ rất nhiều!
Nhiều công nhân xưởng đóng hàng container có tư duy như đóng hàng lên xe tải chạy quốc lộ 1A. Đó là một sai lầm chết người.
Khi ra biển lớn, tàu biển sẽ phải chịu 6 bậc tự do chuyển động: Lắc dọc (Pitching), Lắc ngang (Rolling), Chòng chành (Yawing), Nhấp nhô (Heaving), Lắc lư (Swaying), và Trượt tới lui (Surging).
Trọng lực và lực quán tính tác động lên cỗ máy 10 tấn bên trong container sẽ nhân lên gấp nhiều lần. Những sợi dây dù, dây nylon hay thanh gỗ mỏng manh chèn lót (Dunnage) sẽ nát bấy chỉ sau vài cú lắc ngang 30 độ của con tàu.
Tuyệt chiêu “Phá bẫy”: Tấm khiên mang tên Lashing Certificate
Để không mất trắng 10 tỷ đồng chỉ vì tiếc 10 triệu đồng, các giám đốc nhà máy và quản lý Logistics (Ops/Docs) phải làm ngay việc này khi xuất khẩu hàng nặng (Máy móc, cáp điện, thép cuộn, kính râm…):
Tuyệt đối không để công nhân xưởng tự chằng buộc! Hãy thuê bên thứ 3 chuyên nghiệp.
Các công ty dịch vụ Lashing chuyên nghiệp sẽ làm gì?
- Họ dùng dây đai Polyester cường lực (Composite Strap) chịu tải hàng chục tấn, hoặc dây xích sắt chuyên dụng, kết hợp với các tăng đơ để siết chặt hàng vào các móc (lashing rings) tiêu chuẩn của container.
- Họ dùng gỗ chuẩn ISPM-15 để đóng sàn, chèn lót (Dunnage) phân bổ đều trọng tâm máy, chống trượt hoàn toàn.
- QUAN TRỌNG NHẤT: Sau khi đóng xong, họ sẽ cấp cho bạn một tờ Giấy Chứng Nhận Chằng Buộc (Lashing Certificate).
Khi bạn có tờ Lashing Certificate này trong tay, bạn đã đá quả bóng trách nhiệm sang bên thứ 3. Nếu hàng vẫn hỏng, Công ty Bảo hiểm không thể đổ lỗi cho bạn là “đóng gói sai quy cách” nữa, mà họ BẮT BUỘC PHẢI ĐỀN BÙ cho bạn (sau đó họ tự đi đòi tiền công ty Lashing hoặc Hãng tàu). Bạn hoàn toàn bình an vô sự!
Lời kết
Trong vận tải quốc tế, mồ hôi và sự cẩn thận trên bờ sẽ cứu vớt máu và nước mắt dưới đại dương. Hãy trang bị cho lô hàng giá trị cao của bạn một lớp giáp vật lý (Lashing chuyên nghiệp) và một lớp giáp pháp lý (Lashing Certificate) trước khi trao nó cho mẹ thiên nhiên. Logistics là câu chuyện của quản trị rủi ro, không phải là trò cá cược vận may!
