Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Có một bi kịch mà 99% các doanh nghiệp mới nhập khẩu lần đầu đều mắc phải, đó là căn bệnh: “Mua trước, tính sau”.
Kịch bản quen thuộc diễn ra như sau:
Bạn sang Trung Quốc, tìm được một lô máy xúc cũ giá rẻ bằng 1/3 thị trường, hoặc một lô mỹ phẩm nội địa Trung siêu hot. Bạn hớn hở chốt deal, chuyển tiền, bốc hàng lên tàu đưa về Cát Lái.
Hàng cập cảng, bạn cho nhân viên truyền tờ khai Hải quan, đinh ninh đóng thuế xong là lấy xe tải ra kéo hàng về bán thu lãi.
Nhưng không! Hệ thống Hải quan báo đỏ lòm: “Mặt hàng này thuộc diện Kiểm tra chuyên ngành. Mời doanh nghiệp đăng ký giám định chất lượng, bao giờ có Chứng thư đạt chuẩn nộp xuống đây thì mới cho thông quan!”.
Bạn tá hỏa chạy đi tìm Trung tâm kiểm định. Quá trình lấy mẫu, test mẫu, chờ kết quả kéo dài ròng rã 10 đến 15 ngày. Trong 15 ngày đó, container của bạn nằm phơi nắng tại cảng. Cảng thu phí lưu bãi (Storage), Hãng tàu thu phí lưu cont (Demurrage) lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. Hàng chưa kịp bán mà tiền lãi đã bị “thổi bay” sạch sẽ!
Bài viết này sẽ là phao cứu sinh giúp bạn né được bi kịch này, hoặc chí ít là biết cách “cầm máu” khi sự đã rồi.
Bản chất của “Kiểm Tra Chuyên Ngành” (KTCN) là gì?
Nhiều người chửi Hải quan làm khó. Nhưng oan cho Hải quan quá! Hải quan chỉ là người “gác cổng” thu thuế. Còn việc quy định hàng nào được phép nhập, chất lượng ra sao là do các Bộ/Ngành chuyên quản quyết định.
Ví dụ:
- Bộ Y Tế: Quản lý Mỹ phẩm, Thực phẩm chức năng, Thiết bị y tế (Bắt buộc Công bố mỹ phẩm, Phân loại TBYT).
- Bộ Nông Nghiệp & PTNT: Quản lý Trái cây, Thịt, Gỗ (Bắt buộc Kiểm dịch động thực vật).
- Bộ Khoa Học Công Nghệ: Quản lý Máy móc thiết bị cũ, Đồ điện gia dụng (Bắt buộc Giám định chất lượng, tuổi thiết bị).
- Bộ Giao Thông Vận Tải: Quản lý Xe cộ, phụ tùng ô tô (Bắt buộc Đăng kiểm).
Nếu không có giấy chứng nhận (Chứng thư) của các Bộ này, Hải quan tuyệt đối không cho phép lô hàng của bạn bước qua cổng cảng.
Tuyệt chiêu 1 (Phòng bệnh): Check mã HS Code TRƯỚC khi xuống tiền!
Đây là nguyên tắc sống còn: Tuyệt đối không mua hàng khi chưa biết chính sách mặt hàng!
Trước khi ký hợp đồng nhập khẩu, hãy yêu cầu người bán cung cấp Mã HS Code dự kiến. Sau đó, vứt mã HS này cho đơn vị dịch vụ Hải quan (Forwarder) của bạn và hỏi: “Mã này nhập về Việt Nam có vướng Kiểm tra chuyên ngành của Bộ nào không? Xin giấy phép mất bao lâu? Chi phí bao nhiêu?”.
Nếu chi phí test mẫu quá đắt, hoặc yêu cầu kỹ thuật quá khắt khe (ví dụ máy móc cũ quá 10 năm cấm nhập khẩu), bạn phải quay xe hủy deal ngay lập tức. Đừng để ván đã đóng thuyền rồi mới khóc.
Tuyệt chiêu 2 (Chữa bệnh): “Phao cứu sinh” Xin đưa hàng về bảo quản
Nếu bạn đã lỡ nhập hàng về, và kết quả kiểm định phải chờ tới 15 ngày, hãy dùng ngay “Nghiệp vụ cứu mạng” này để không bị cảng hút máu:
Đó là thủ tục: Xin đưa hàng về bảo quản.
Luật Hải quan cho phép doanh nghiệp được kéo container hàng về kho của công ty mình để cất giữ trong thời gian chờ kết quả kiểm tra chuyên ngành, thay vì phải vứt vạ vật ở cảng.
Cách thực hiện:
- Làm Đơn đề nghị đưa hàng về bảo quản (theo mẫu của Hải quan).
- Chứng minh công ty bạn có kho bãi đủ điều kiện lưu giữ (có camera, hàng rào, địa chỉ rõ ràng).
- Cam kết với Hải quan: Tài sản này đang bị phong tỏa. Tuyệt đối không được bóc seal, không được mang ra bán, không được tẩu tán khi chưa có kết quả thông quan cuối cùng.
Lợi ích khổng lồ: Bạn chỉ mất phí thuê xe tải kéo cont về kho nhà mình. Bạn sẽ cắt đứt được hoàn toàn chuỗi ngày bị phạt phí Demurrage và Storage kinh hoàng tại Cảng. Khi nào trung tâm kiểm định cấp Chứng thư, bạn nộp cho Hải quan để thông quan chính thức, lúc đó mới được phép mang hàng ra bán.
Lời cảnh báo nghiêm khắc
Đã có trường hợp xin đưa hàng về kho bảo quản, nhưng thấy hàng hot quá, giám đốc liền cho công nhân phá seal lôi ra bán mẹ nó hết. Vài ngày sau Hải quan xuống kiểm tra đột xuất xem hàng còn không. Hàng biến mất! Kết quả: Công ty bị khởi tố hình sự tội “Buôn lậu” và “Tẩu tán tài sản đang chịu sự giám sát của Hải quan”.
Xin nhắc lại: Đưa hàng về bảo quản là để né phí lưu bãi, chứ KHÔNG PHẢI LÀ ĐÃ THÔNG QUAN. Hãy tuân thủ pháp luật!
Lời kết
Nhập khẩu không phải là trò chơi của những tay mơ chỉ biết nhìn vào giá rẻ. Nó đòi hỏi sự am hiểu luật chơi, nắm vững mã HS và các quy định của Bộ Ngành. Hãy làm việc chặt chẽ với đơn vị Forwarder của bạn trước khi giao dịch để mỗi chuyến hàng về đều thông suốt, an toàn và tối đa hóa lợi nhuận.
