Chào bạn, tôi là Trần Duy Thuận đây. Hãy tưởng tượng kịch bản này: Bạn là chủ một shop mỹ phẩm.
Đối tác bên Hàn Quốc email cho bạn: “Chào Thuận, bên tao mới ra dòng kem dưỡng da mới. Tao gửi tặng mày 50 hũ để dùng thử và tặng nhân viên nhé. Hoàn toàn miễn phí (Free of Charge). Invoice tao sẽ ghi giá là 0 đồng!”.
Bạn nghe xong sướng rơn: “Tuyệt vời! Hàng miễn phí, chắc chắn về Việt Nam cũng không mất thuế nhập khẩu. Lời to rồi!”.
Nhưng đời không như mơ. Khi hàng về đến sân bay Tân Sơn Nhất, nhân viên chuyển phát nhanh gọi điện báo: “Anh ơi, lô hàng này anh phải đóng 5 triệu tiền thuế thì mới được lấy nhé”.
Bạn sốc: “Ủa em nhầm à? Hàng này là quà tặng, giá 0 đồng mà? Sao lại đánh thuế?”.
Câu trả lời nằm ở 3 chữ: HÀNG PHI MẬU DỊCH. Bài viết này sẽ giúp bạn tỉnh ngộ để không bị “vỡ mộng” như tình huống trên.
“Phi Mậu Dịch” là cái gì? (Giải thích bình dân & Luật định)
Đừng để từ ngữ Hán-Việt làm khó bạn. Hãy tách nghĩa ra:
- Mậu dịch: Nghĩa là buôn bán, kinh doanh kiếm lời.
- Phi: Nghĩa là “Không”.
=> Hàng Phi mậu dịch (Mã H11) nghĩa là: Hàng nhập về KHÔNG PHẢI ĐỂ BÁN.
Căn cứ pháp lý: Theo Bảng mã loại hình VNACCS/VCIS (Quyết định 1357/QĐ-TCHQ), mã H11 áp dụng cho:
- Hàng mẫu (Sample): Nhập về để xem chất liệu, kiểu dáng, nghiên cứu R&D.
- Quà biếu, tặng: Công ty/Cá nhân nước ngoài tặng cho Công ty/Cá nhân Việt Nam.
- Tài liệu, giấy tờ: Hợp đồng, catalogue quảng cáo không thanh toán.
Sự thật phũ phàng: “Được tặng” không có nghĩa là “Miễn thuế”
Đây là sai lầm khiến 90% mọi người mất tiền.
Nguyên tắc của Hải quan: Thuế nhập khẩu đánh vào GIÁ TRỊ CỦA HÀNG HÓA, chứ không quan tâm việc bạn có phải trả tiền mua nó hay không.
Ví dụ dễ hiểu: Bạn trúng thưởng một chiếc ô tô Mercedes trị giá 2 tỷ. Dù bạn không mất tiền mua xe, nhưng nhà nước vẫn đánh thuế dựa trên giá trị 2 tỷ đó. Tương tự, 50 hũ kem được tặng có giá trị thực tế là 1.000 USD thì Hải quan sẽ tính thuế trên 1.000 USD.
💡 Luật quy định khi nào mới được miễn thuế?
Theo Khoản 2, Điều 8 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, bạn chỉ được miễn thuế nếu rơi vào trường hợp “nhỏ lẻ” sau:
- Hàng quà biếu, tặng có trị giá hải quan KHÔNG QUÁ 2.000.000 VNĐ.
- Hoặc có trị giá trên 2 triệu nhưng tổng số tiền thuế phải nộp DƯỚI 50.000 VNĐ.
(Kết luận: Nếu lô hàng mẫu trị giá 5 triệu đồng => Bạn phải đóng thuế 100%. Không có ngoại lệ).
Cái bẫy chết người: Nhập Phi mậu dịch rồi lén đem bán
Nhiều chủ shop có suy nghĩ “khôn lỏi”: “Thôi cứ khai đại là hàng mẫu (H11) cho nhanh. Về rồi mình âm thầm bán cho khách, ai mà biết?”.
CẢNH BÁO: Đây là hành vi vi phạm pháp luật!
Thiệt hại #1: Mất trắng tiền thuế VAT (Không được khấu trừ)
Khi nhập khẩu, bạn phải đóng thuế GTGT (VAT).
– Với hàng Kinh doanh (A11): Bạn được khấu trừ thuế đầu vào.
– Với hàng Phi mậu dịch (H11): Do bản chất không phục vụ kinh doanh, nên theo Điều 14 Thông tư 219/2013/TT-BTC, tờ biên lai nộp thuế này thường KHÔNG ĐƯỢC KHẤU TRỪ. Bạn mất trắng khoản tiền này vào chi phí.
Thiệt hại #2: Vi phạm pháp luật nếu bán ra
Vì đầu vào khai là “Không bán” (Phi mậu dịch), nên bạn không thể xuất hóa đơn đỏ đầu ra.
– Theo Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC: Hàng miễn thuế (hoặc phi mậu dịch) muốn bán phải làm thủ tục khai thay đổi mục đích sử dụng và nộp đủ thuế.
– Nếu tự ý bán mà không khai báo, bạn sẽ bị phạt hành chính về hành vi trốn thuế theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP.
Bảng hướng dẫn: Khi nào nên chọn loại nào?
Để tránh rắc rối, hãy làm theo bảng chỉ dẫn này của tôi:
| Tình huống của bạn | Loại hình nên chọn | Lưu ý quan trọng |
|---|---|---|
| Nhập mẫu về để phòng R&D nghiên cứu, mổ xẻ, kiểm tra. Dùng xong vứt bỏ. | H11 (Phi mậu dịch) | Chấp nhận nộp thuế (nếu >2 triệu) và tính vào chi phí công ty (không khấu trừ). |
| Được đối tác TẶNG 100 cái áo (Free). Nhưng bạn muốn nhập về để BÁN RA THỊ TRƯỜNG kiếm lời. | A11 (Nhập kinh doanh) | Dù được tặng, hãy cứ khai A11 và nộp thuế đầy đủ để được quyền bán hợp pháp và xuất hóa đơn đỏ. |
Mẹo nhỏ để giảm thuế cho hàng mẫu
Nếu bạn thực sự chỉ nhập mẫu về để xem (không bán), hãy làm cách này để giảm thuế:
Yêu cầu đối tác nước ngoài làm Mất giá trị thương mại (Mutilation) của sản phẩm trước khi gửi.
- Ví dụ với giày: Khoan một lỗ nhỏ ở đế giày.
- Ví dụ với áo: Cắt một đường nhỏ hoặc đóng dấu “SAMPLE NOT FOR SALE” bằng mực không phai.
Khi Hải quan thấy sản phẩm đã bị “hủy” một phần (không thể bán thương mại), họ sẽ dễ dàng chấp nhận trị giá khai báo thấp, giúp bạn tiết kiệm thuế.
Kết luận & Danh mục nguồn luật
Hãy nhớ kỹ: H11 (Phi mậu dịch) là đường một chiều: Hàng đi vào để dùng, cấm bán ra. Nếu có ý định kinh doanh, hãy chọn A11 (Kinh doanh) ngay từ đầu.
📚 Các văn bản pháp luật được trích dẫn trong bài để bạn kiểm chứng:
- Quyết định 1357/QĐ-TCHQ (2021): Định nghĩa mã loại hình H11.
- Nghị định 134/2016/NĐ-CP (Điều 8): Quy định định mức miễn thuế (2 triệu đồng).
- Thông tư 219/2013/TT-BTC (Điều 14): Quy định về khấu trừ thuế GTGT.
- Thông tư 38/2015/TT-BTC (Điều 21): Quy định về chuyển đổi mục đích sử dụng.
